Bağlanma bebek ve birincil bakım veren arasında gelişen, bir tarafın veya iki tarafın da yakınlık aradığı, stres ve ayrılık durumlarında kendini daha çok gösteren duygusal bağdır. Sizler de güvenli bağlanma hakkında tecrübelerinizi yazımızın sonunda aktarabilirsiniz.🤗
Güvenli Bağlanmanın Oluşması İçin Ebeveynin Yapması Gerekenler
- Sözsüz iletişim; vücut dili, dokunma veya yüz ifadesiyle iletilen duyusal sinyallerdir. Yani bebeğiniz ile iletişim kurmak için konuşmanız gerekmez. Bir dokunuşunuz bile onun için çok değerlidir. Bu eşsiz özellikleri bir araya getirerek bebeğinizde güven, tanıma ve rahatlık duygusu yaratabilirsiniz.
- Bebeğin duygularına uygun şekilde karşılık vermek ve ulaşılabilir olmak gerekmektedir. Bebeğin korktuğunda, üzüldüğünde olduğu gibi olumlu duygular yaşadığında da anne-babasının dikkatini alabileceğini bilmesi gerekir.
- Doğduğu andan itibaren bebek ile iletişim kurarken gözlerinin içine bakmak güvenli bağı güçlendirir.
- Evden hiçbir zaman gizlice çıkmamak, gideceğini bebeğe belli etmek, vedalaşıp tekrar geri geleceğini belirterek evden ayrılmak çocuğun kendini terk edilmiş hissetmesinin önüne geçer ve güvende hissetmesine yardımcı olur.
- Bir süre ayrı kaldıktan sonra bir araya gelindiğinde bebeğin ne kadar süre anne-baba ile vakit geçirmeye ihtiyacı olduğunu iyi gözlemlemek, bebeğe bu süreyi verdikten sonra başka işler ile meşgul olmak, bebeğin ayrı kaldıktan sonra da anne-babaya ulaşabileceği ve duygusal ihtiyaçlarını karşılayabilecek zamanın ona tanınacağını öğrenmesine ve kendini güvende hissetmesine yardımcı olur.
- Uykuda bebeklerin uyanmalarına hızlı ve ihtiyaç doğrultusunda cevap verebilmek onun güvende olduğu duygusunu hissetmesine yardımcı olacaktır. Bu nedenle ilk iki yıl birlikte yatmakta fayda vardır.
📌Bağlanmanın en önemli unsuru güven duygusudur. Fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanacağını bilen bebek önce anne-babası ile güvenli bir bağlanma oluşturur, daha sonra bu bağlanma tipi ve anne-baba ile ilişki çocuğun diğer ilişkilerini, sosyal yaşantısını, benlik algısını ve dünyaya bakışını şekillendirir.
Güvenli Bağlanma Belirtileri
- Anne-babanın her zaman yanında olduğunu ve ihtiyaçlarına cevap vereceğini, her zaman ulaşılabilir olduğunu bilir.
- Anne-baba yanlarındayken etrafı rahatça keşfeder, sosyal ipuçlarını almak için ona döner ve sosyal tepkileri anne-babaya yöneliktir.
- Ebeveynin yokluğunda diğer insanlar tarafından bir ölçüde rahatlatılabilirken ebeveynleri yabancılara tercih ederler.
- Anne-babanın yokluğunda tepki gösterir fakat geri döndüğünde rahatlıkla sakinleşir.
Güvenli Bağın Oluşmadığını Gösteren Durumlar
- Gece korkulu olarak, ağlayarak uyanmalar gerçekleşiyorsa ilk olarak aranacak sebep bağdır. Güvenli bağlanma işindeki sır çocukların kaygısını üzerinden alarak hayata emin adımlar atmasını sağlamakta gizlidir.
- Durduk yere huzursuz bir şekilde mızmız hareketler ve ağlama nöbetleri oluyorsa, uyumak istemiyorsa, yemek yedirmekte zorluk çekiyorsanız, bebeğiniz emmeyi reddediyorsa güvenli bir bağın olmadığını söyleyebiliriz. (Burada dikkat edilmesi gereken bunları çok sık ve hepsini birlikte yaşıyor olmanız. Her uykusuzluk, her meme reddi vs. güvenli bağlanma olmadığına işaret değildir.)
- Buna ek olarak gelecek yıllarda, çocukluk döneminde de aşırı tepkiler, asi tavırlar, karşı gelmeler, yalan söylemeler, evden uzak durmak istemeler de yine anne ile çocuk arasında güvenli bir bağın olmadığının göstergelerindendir.
Güvenli Bağlanma Sadece Anne ile Olmayabilir
Özellikle çalışan anneler için adım adım ikinci bir kişi ile bağ kurmanın bir yöntemi vardır.
- Bebeğin duygusal anlamda ihtiyaçlarını karşılayacak olan kişiye (büyük anne, bakıcı, teyze, hala) karar vermeli, 6 haftalık (1,5 aylık) bağ sürecini başlatmalıdır. Bu şekilde görsel olarak bebeğin o kişiye alışması sağlanır.
- İkinci haftaya geçiş yaptığımız zaman artık fizyolojik olarak ihtiyaçların giderilmesi sırasında ikinci bağ kuracak kişinin devreye girmesi sağlanabilir.
- İlk ayı geride bıraktığımız zamanda artık bebek tamamen ikinci bağ kuracağı kişi ile tüm ihtiyaçlarını yavaş yavaş gidermeye başlayabilir.
📌Burada dikkat edilmesi gereken nokta ikinci bağlanacak olan kişinin bir daha değişmemesi gerektiğidir.
📌Bu süreç içinde sağlıklı bir şekilde bağ kurmayı başarmış olsalar bile, hiçbir şey anne ile bebeğinin gece uykusunda yan yana yatmasına engel olmamalıdır. Gece uykusu duygusal anlamda da fizyolojik anlamda da en büyük gereksinimdir. Bu duygu birikimini yaptığı zamanda bebek, annenin sıcaklığını da her zaman yanında hissetmelidir. Bu detaylara özenle dikkat ederek bebeğin güven bağını kurması sağlanmalıdır.
Güvenli Bağlanma Ne Zaman Sağlanabilir?
Bağlanma 8.-12. hafta ve 6 ay arasında kendini göstermeye başlar, kritik dönem ise yaşamın ilk iki yılı devam eder. Ama unutmayalım ki hiç bir zaman geç kalınmış değildir. 🤗 Çocuğunuzun sizinle güvenli bağlanmadığını düşünüyorsanız endişe etmeyin. Bir yardım alarak, üzerinde çalışılarak çocuğunuzla bağınızı güçlendirebilirsiniz.