Adım 4, Hafta 19
Bebeğiniz yaklaşık 19 haftalıkken dördüncü sıçramaya, yani olaylar dünyasına giriş yapar. Her gün ve her dakika çevremizde birçok olay olup biter. Bunlar gerçekleşen veya meydana gelen basit şeylerdir. Ebeveynler için bu deneyim tanıdık olaylardan oluşur ve bu yüzden çok da fark edilmez. Orneğin, birinin kauçuk bir topu düşürdüğünü görürsek topun geri siçrayacağını ve muhtemelen birkaç kez daha siçramaya devam edeceğini biliriz. Biri havaya ziplarsa bir şekilde aşağıya inmek zorunda olduğunu biliriz. Bir golf sopası veya tenis raketinin ilk hareketini tanir ve ardından ne geleceğini bliriz. Ancak bebekler için bunlar tamamen yeni deneyimlerdir ve hiçbir şey önceden kestirilemez.
lleriye doğru yaptıği son siçramanın ardından bebeğiniz ses, hareket, ışık, tat, koku ve dokudaki yumuşak geçişleri algilayabiliyordu. Ama tüm bu geçişlerin basit olması gerekiyordu. Geçişler daha karmaşık bir hal aldığında bebeğiniz onları takip edemiyordu. Dördüncü sıçramadan sonra çocuğunuzun çevresindeki dünyayı anlama becerisi büyük ölçüde gelişir ve bizimkine biraz daha yaklaşır. Bebeğiniz olaylarla deney yapmaya başlar. Bebeginiz bu siçramadan geçene dek yalnızca tek bir yumuşak geçişi algilayabilir, ancak bu siçramanin ardından içinde ve çevresinde olup biten kisa ve tanidık yumuşak geçiş dizilerini algilayabilir. Ornekler arasında, elleriyle bir şeyleri tutmasini ve "Mini Mini Bir Kuş" gibi hareketlerle yapılan klasik çocuk tekerlemelerinden keyif almasını gösterebiliriz.
Unutulmamasi Gereken Tarihler: Olavlar dünyasına yapilan bu siçramanin ilk (zorlu) evresi yaşa bağlidır ve önceden kestirilebilir. Bu evre, beklenen doğum tarihinden sonraki 14 ve 17'nci haftaların arasinda başlar. Çoğu bebek bu sicramanin ikinci evresine beklenen doğum tarihinden sonraki 19'uncu haftada başlar. Bu yeni dünyanın ilk kez algilanması, yepyeni beceriler ve hareket aktivitelerinin gelişmesini sağlar. Orneğin, bebeğinizin başparmağını da kullanarak bir küpü tutabilmesi için olayları algilama becerisi gerekir, ancak bu beceri dört ile sekiz ay arasinda herhangi bir noktada görülebilir.
Yetenekler:
Bu siçrama, önceki sıçramaların bileşenlerini bir araya toplar. Bebeginiz artik kisa ve tanıdık yumuşak geçis, oluşum veya duyu dizilerini algilayabilir ya da kullanabilir. Bu siçramanın ardından bebeğinizin becerileri gelişir ve şunları fark edebilirsiniz:
-Bebeğiniz aniden daha aktif olur; bebeğiniz dinlenirken bir bakmışsınız her tarafinı hareket ettirmeye başlamış.
-Bir şeyi tutmaya çalıştığında kolay kolay kaçırmaz
-Elini ağzina sokar.
-Bezleri yüzünden uzaklaştırmaya çalışır (başlangıçta biraz yavaş kalabilir)
-Oyuncaklarını masaya vurur.
-Aktivite masasıyla daha meşgul olur.
-Anne ve babasınin nerede olduğunu merak eder.
-Aynadaki görüntüsüne tepki verir.
-İsmine tepki verir.
-Sessiz harfler kullanır.
-Yeterince emdiğini düşündüğünde memeyi ittirir.
-Sabırsızlandığında söylenmeye başlar.
Not: Bir bebek bunların hepsini asla tek seferde yapamaz!
Belirtiler
Şimdiye kadar muhtemelen bebeğinizin sıçrama davranışlarını tespit etmiş ve bu evrelerde daha sık ağladığıni, huysuzluk yaptığını ve ilgi istediğini fark etmiş olmalisinız. Üç ana davranış olarak da bilinen bu genel özellikler her bir sıçramada görülebilir.
Bebeğiniz bu siçramayı yaparken şunları da fark edebilirsiniz:
-Bebeğinizin başının daha sık desteklenmesi gerekir.
-Bebeğiniz daha fazla ilgi ister, hatta bunu talep eder.
-Bebeğinizin ruh halinde keskin değişimler görülür.
-Bebeğiniz meme emerken daha fazla vücut teması ister.
-Bebeğiniz alışık olduğunuz "cesaretini" kaybetmiş ya da içe kapanık görünür.
Bebeğinizin sıçramaları onun için daha yoğun hale gelmeye başladığından, bu sürecin sizin için de daha zor bir hal aldiğını düşünebilirsiniz. Onun mizmizlanmalarına sinirlenmeniz cok normaldir. Kimi zaman yeter artık' diye düşünebilir ve kendinizi bu davranışları bir an önce atlatmasi için yalvarırken bulabilirsiniz. Merak etmeyin, yalnız değilsiniz. Aslında ebeveynlerin hissettikleri bu duygular bebeğinizin bir sicramadan gectiğinin sinyalleridir. Bebeğiniz için kolay olmasa da sıçrama çok yakında sona erecektir. Derin bir nefes alin ve 10'a kadar sayın - gerçekten yardimcı olduğunu göreceksiniz!
Yardım
Olaylari algilama ve kontrol etme becerisini edinen bebeğiniz, çevresindeki her şeye karşı büyük bir ilgi duymaya başlar. Bebeğiniz tamamen diş dünyaya odaklanmış gibi görünür, ancak her ne kadar yüzünü diş dünyaya dönüyor olsa da halen sizin yardımınıza ihtiyaç duyar. Şunları yaparak bebeğinizin bu siçramadaki becerilerde uzmanlaş masina vardimcı olabilirsiniz:
-Bir oyuna dönüştürerek bebeğinize yuvarlanmayı öğretin.
-Bebeğinizin ara sira çıplak oynamasına izin verin. (Bu sayede bebeğiniz vücudunu daha iyi hissedecek ve bu durum onun fiziksel becerilerde uzmanlaşmasina yardimci olacaktır.)
-Pek çok farkli şeyi ve materyali yapabilmesi ve hissedebilmesi için bebeğinize bir aktivite masası verin. (Gelişiminin bu noktasında bebeğiniz sadece ellerini kullanarak pratik yapar. Gelişiminin ilerleyen süreçlerinde ise oyunun gerçek amacını anlamaya başlar.) -Dünyayı keşfetmesi için bebeğinize zaman tanıyın. (Bebeğinizin küçük ve önemsiz görünen şeyleri bile dilediği kadar gözlemlemesine izin verin. Unutmayın, sizin için küçük şeyler bebeğiniz için devasa olabilir! Bebeğiniz bu deneyimden çok şey öğrenecektir.)
-Bebeğinizin ilgisini en çok çeken şeylerle oynayın. (Müziği çok mu seviyor? Ona bol bol şarkı söyleyin ve farklı türlerde müzikler çalın. "Konuşmayı" mi seviyor? Zaman ayirip onunla küçük sohbetler yapın.)
-Baskalarina zarar vermemesi icin bebeğinize nazikçe dokunmanın önemli olduğunu öğretmeye başlayın (örn. kedi veya çeneniz).
-Oyunlar oynayin (orn. Burnun nerede? veya "Ce-ee"), şarkılar söyleyin ya da aynada komik suratlar yapın.