Arkadaşlar merhabalar.
Otizm hakkında kendi tecrübelerimi ve bildiklerimi paylaşmak istiyorum. Çünkü bu konu birçok annenin aklında soru işareti oluşturabiliyor.
Öncelikle şunu net olarak söyleyelim:
İlk 3 yaşta TV, tablet ve telefon önerilmez. Ancak ekran verilmişse zamanı geri alamayız. Bu noktada yapılması gereken şey ekranı tamamen kesip çocukla birebir etkileşimi ve eğitimi hemen başlatmaktır. Bu yaklaşım, otizm olsun ya da olmasın, tüm çocuklar için faydalıdır.
Bilmemiz gereken en önemli nokta şudur:
Ekran otizme sebep olmaz.
Ancak ekran;
gecikmiş konuşmaya
dikkat ve odaklanma sorunlarına
sosyal etkileşimin azalmasına
neden olabilir.
Otizm, nörogelişimsel bir durumdur ve kesin nedeni hâlâ bilinmemektedir. Bilinen gerçeklerden biri, erkek çocuklarda daha sık görüldüğüdür. Erkek çocuklar kızlara oranla daha fazla etkilenmektedir.
Tanıyı elbette çocuk psikiyatristi koyar. Ancak ailelerin de çocuklarını gözlemlemesi çok önemlidir. Aşağıdaki belirtiler otizm açısından değerlendirme gerektirebilir:
2 yaşından sonra ismine düzenli ve tutarlı şekilde dönmeme
Göz temasının belirgin şekilde az olması
Sürekli parmak ucunda yürüme
Amaçsız dönme ve koşma hareketleri
Oyuncaklarla işlevine uygun oynamama
Şunu özellikle vurgulamak isterim:
Bir çocuk sadece konuşmuyor diye otizmli denmez.
Konuşma gecikmesi; gelişimsel dil gecikmesi, çevresel faktörler veya başka nedenlerle de görülebilir.
Ancak 2 yaşına gelmiş bir çocukta hiç kelime yoksa, ekran kesilmesine ve yoğun etkileşime rağmen ilerleme görülmüyorsa, otizm dahil gelişimsel gecikmeler açısından mutlaka değerlendirilmesi gerekir ve zaman kaybetmeden eğitime başlanmalıdır.
Eğitim derken;
sadece haftada 1–2 saat özel eğitim genellikle yeterli olmaz. Asıl önemli olan ailenin evde çocuğa ayırdığı kaliteli zamandır. Bol bol oyun, konuşma ve karşılıklı etkileşim çok değerlidir.
Mümkünse oyun grupları veya yarım gün kreş faydalı olabilir. Bu yaş grubunda her çocuk için tam gün kreş uygun olmayabilir. Bazı durumlarda gölge öğretmen gerekebilir.
Bu süreçte en büyük görev anne-babaya düşer. Vazgeçmemek, çocuğun psikolojisini korumak ve süreci sabırla yürütmek çok önemlidir.
Beslenme konusunda ise şunu bilmeliyiz:
Her çocuk için geçerli tek bir diyet yoktur. Bazı çocuklarda gıda intoleransı veya sindirim sorunları varsa, doktor ve diyetisyen kontrolünde beslenme düzenlemesi yapılabilir.
Vitamin takviyeleri de rastgele değil, hekim önerisiyle verilmelidir.
Unutmayalım: Erken fark etmek ve erken destek almak çok büyük fark yaratır.
Allah tüm çocuklarımıza sağlık ve şifa versin 🤍