Nilamom11 evet genetik. Ancak genetik yatkınlık olması demek illa ki çölyak olacak demek değil. Takip edilmesi gerekiyor.
Genetik yatkınlık varsa herhangi bir yaşta çölyak tetiklenebilir. Bazen 1 yaşında bazen 10 bazen 20 bazen 50… bazen de hiç tetiklenmez. Eğer genetik yatkınlık varsa, yılda bir kan testi ile çölyak antikorları kontrol edilir. Eğer antikorlar negatifse ve herhangi bir semptom yoksa çölyak değildir. Ancak antikorlar pozitifse net tanı koymak için endoskopi yapılır.
Genetik yatkınlık da ailede birinde çölyak varsa, kandan genetik test ile bakılabiliyor. Benim bildiğim üniversite hastanelerinde bakılıyor. Kanda HLA DQ2.5, HLA DQ8 veya HLA DQ2.2 varsa çökyak risk grubunda oluyorsunuz. Ancak dediğim gibi, kesin çölyak olursunuz diye bir durum yok.
Çölyağın herkeste farklı belirtisi olabiliyor. Genelde karın ağrısı, ishal, iştahsizlik. Bazen deri doküntüleri, sedefe benzer şeyler. Bazen eklem ağrıları… benim kayınvalidem çölyak, önce eklem ağrısı, halsizlikle başladı. Nedenini bulamadılar o zaman, psikolojik dediler☺️ sonra kaşıntılar başladı, uyuz dediler uyuz tedavis oldu. En son çölyak olduğu ortaya çıktı. Bu 3-4 senelik bir süreç. Ama öncesinde hiç şikayeti yokmuş. Semptomları 56-57 yaşında başladı, 61 yaşında da tanı aldı.
Kızım da 3,5 yaşında kan değerleri yüksek çıkınca takip edilmeye başlandı. O zaman bağırsakta henüz çölyak etkileri yoktu. 1 sene sonra bağırsakta bozulmalar başladı, çölyak tanısı konmuş oldu. Daha önce rutin testlerde doktrumuz çölyak antikorlarına bakıyormuş, 2 yaşında testleri negatifmiş. Kızımda 2-3,5 yaş arası biryerde teriklenmiş hastalık. Küçük kızımda şu and abirşey yok ama onu da takip ediyoruz. 6 ayda bir kan testi ile antikorlara bakılıyor.