Son 2 aydır bu konu hakkında çok şey denedim ve araştırdım. Kendimce önemli gördüğüm noktaları paylaşmak benim görmediğim ama başımıza gelecek noktalarda da yorumlarla daha kapsamlı olmasını diliyorum. 4-6 ay arası için geçerli olacak dediklerim. :)
Bir tane tek seanslık bir tane de iki haftalık iki eğitmenle konuştum. Ancak iki haftalık olan ağlamaya bırakmıyorum dese de bırakmayı teklif ettiği için dediklerini yapmadım. Ben bu yöntemi doğru bulmuyorum bulanlar ya da ancak bu şekilde başarılı olanlar da olabilir. Ama özellikle duygularını daha yönetemeyen küçük çocuklar için bu konu tartışmalı bu yüzden ben tercih etmedim. Hele Ferber yöntemi denilen çocukla uyuyana kadar hiçbir temas kurulmayan yöntemle ilgili duyduğum hikayeden sonra daha uzaklaştım. (Bu yöntemle çocuğunu ağlamaya bırakan bir anne kısa süre sonra bebeğinin kendi kendine uyumasını öğretmiş günler sonra bu uyku diliminde çocuğun üstüne dolap düşmüş ama çocuk zaten gelen yok diye ağlamadığı için altında ezilmiş çok uç bir hikaye olsa da ihtimali bile çok korkutucu)
Çocuklar elbette ağlayacak hatta bir yerde de günlük olarak çocukların ağlama kotalarını doldurması gerektiğini görmüştüm burda önemli olan ne çocuğu susturmak ne de yorulana kadar ağlamasını bitirmesini beklemek. Tıpkı derdine çare olamadığımız arkadaşlarımızın ağlamaları sırasında onlara sarılmamız telkin etmemiz gibi davranmak gerekiyor aslında.
Neyse bunun dışında dikkat edilecek noktalarda benim gözlemlerim şu şekilde.
1-Uyku uyanıklık sürelerine dikkat etmek.
Her aya ve yaşa uygun internette de birçok paylaşım var. Bazıları arasında farklar görebilirsiniz. Ama ortalama olarak o sürelere başka 15dk eksiltip çıkartıp olmazsa 30 dk eksiltip çıkartıp bebeğin kendine uygun süreleri bulmak mümkün. Ben 1 hafta boyunca not ettim. Napper diye bir uygulamadan takip etmek kolay oldu. Uyuduğu saati uyandığı saati aksatmadan ekledim.
Uykuya direndiği anlara notlar düştüm. Burda farkettiğim bizimkinin ortalama uyanıklık süresi 2 saat. Bu süreden önce veya çok sonra gittiğimde uykuya hep direndi.
2-Uyku öncesi rutin oluşturmak
Bu başta pek dikkate almadığım bir şeydi. Ama birkaç kere denedikten sonra faydasını gördüm. Uyku tulumu almıştım bunu ve emziği bu rutinin parçası yapmaya karar verdim. Bir de uyku zamanında 5-10 dk kucağımda şarkı söyledim saçını taradım. Banyo zamanına denk geldiyse onu da içine dahil ettim. Bu rutinler zorlayıcı olmamalı ki bir süre sonra yapmaktan sıkılmayalım. Yine her bebeğin anlayacağı şeylerden bir rutin hazırlanması fayda sağlayacaktır. (Masal, ninni, okşama gibi)
3-Kısa gündüz uykuları
Bu konuyla ilgili önerilen ilk şey ne kadar uyuduğunu gözlemleyip -genelde 30 dk ya da 45 dk- uyanmasına 7-8 dk kala bebeği hafiften dürtmek yarı uyanır şekilde tekrar uykusuna dönmesini sağlamak. Bu sayede o uyku döngüsünü devam ettirmesini dışardan destekle biz sağlamış oluyoruz. Ben başlarda bu süreyi hiç tutturamadım. O yüzden neredeyse 1 hafta boyunca özellikle ilk gündüz uykusunu tamamlayana kadar yanından ayrılmadım. Bu düzelince diğer gündüz uykusuna aynısını yaptım.
Burda yaptığım bir diğer şey de ninni,pışpış sesi, beyaz gürültü desteği. Yavaş yavaş yanından ayrıldıkça bu sesleri gündüz uyku boyunca açık tuttum. Şimdi ki amacım bunları çekmek :)
4-Gece uykusu
Bizde burası çok çetrefilli geçti. :) Bir günü bir gününü tutmuyordu. 4. Aydan 6. Aya kadar herşeyi denedim ama yine de uyanıyordu. Ben emzikten sanıyordum onu bırakmak gerek diye düşünüyordum. Sonra biri atak döneminde bırakmak yıpratır dediği için ben de başka emzik alayım dedim. Sorun emzikmiş. :) Garip bir şekilde gece uykuları uzadı. Burda beklenti sıfır uyanmama olmaması gerekiyor bir de. 1-2 kere çabuk uykuya dönülen uyanmalar benim açımdan kabul edilebilir. :)
Bu noktaya gelmeden gece uykusu için denediklerim:
Açlık uyanmaları: İlk günlerde gece ne kadar içtiğini hesaplayıp bunu gün içine yaymaya başladım.
Fazla geldiğini fark edince kalan miktarı gece uyanmadan 2 saatte bir verdim. Yine de 1.30 2.00yi buluyor ama sabah 8e kadar idare ediyor.
Gece uykusuna geçmeden önceki uyanıklık süresi: Bunu gün içindeki süresinden daha uzun tuttum. Örneğin gün içi uyku aralıkları 2 saatse son şekerleme uykusundan 2.5 saat sonra gece uykusuna yatırdım.
Gün içi yorulması: Yukarda bahsettiğim ağlama kotası dediğim durum burda da aktivite kotası olarak yansıdı. Daha fazla enerji harcamasını sağladım. Tek dikkat ettiğim gece uykusundan 1 saat öncesine denk gelecek şekilde bu yorucu aktiviteleri bitirdim. O 1 saat içinde de daha az yorucu kitaplara bakmak, ana kucağında bizimle vakit geçirmesini sağlamak gibi daha yumuşak şeylerle ilgilenmesini sağladım.
Gece uykusu ile ilgili önemini gördüğüm bir diğer şey de ilgilenmek, onunla daha oyun oynar gibi ya da onu şımartmak gibi alanlar oluşturmak. Son kota da çünkü duygusal ihtiyaçlar kotası. :) Özellikle güldürmek ebeveynleri ile geçirdiği komik anlar bence işe yarıyor.
Diğer aklıma gelen de dışarda vakit geçirmek. Aslında bu her açıdan çok kıymetli. Hangi yaşta olursa olsun dışarısı çocuklar için hep ilgi çekici farklı. Her açıdan da gelişimine katkı sağlıyor. Sosyalleşmesi, zekası, uykusu, merak ve keşfetme duygusu gibi gibi. O nedenle bunun da etkili olduğuna inanıyorum.
Ben yazdıklarımda destekleri bırakmak için alınan bir uyku eğitiminden bahsetmedim aslında. Ama sizi zorlayan memede uyuma, kucakta uyuma gibi aşırı efor harcamanıza neden olan destekler varsa ve bırakmak istiyorsanız tabiki bunu kademeli şekilde azaltabilirsiniz. Benim burda dikkat ettiğim şey bıraktığım desteği bıçak gibi kesmememekti. Hep kucakta uyuttum sonra bunun zor olmaya başlaması ile ayağıma yatırıp çok hafif sallayarak onu sevmesini sağladım. Yanda hep ninni açıktı. Sonra bu salınımı sadece başlarda yapıp durdum. En sonunda sadece bacağıma yatırdım. Bu bile onun için uykuya davet olmuştu çünkü. Uyumadan yatağına yatırdım her defasında uyandıysa aynı senaryoları baştan aldım. Şimdi bacağıma koyduğum reflü yatağı gibi şeyde mayışıyor yatağına koyuyorum uyusa da 40 dk ninni ya da pışpış sesi açık bırakıyorum.
Not: Uyku işaretlerinden bahsetmedim. Bunları da takip etmek gerçekten önemli. Esneme, göz kulak kaşıma gibi işaretlere göre hareket etmek işi kolaylaştırıyor. Eğer ayına uygun tablodan çok önce uykusu geldiyse bunu yavaş yavaş işaret aldığınız vakitte 10-15 dk ekleyerek ileri çekebilirsiniz.